کشف علت احتمالی دژنراسیون ماکولای وابسته به سن

9 فوریه 2020 - تخریب ماکولای مرتبط با سن، منجر به از دست رفتن بینایی میلیون ها نفر در سراسر جهان می شود. در یک مطالعه ی جدید، محققان پروتئین جدیدی را کشف کرده اند که می تواند علت احتمالی این بیماری را توضیح دهد و بنابراین سرنخ هایی برای تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر آن ارائه می کند. این مطالعه در جدیدترین شماره ی ژورنال Nature Communications منتشر شده است.

محققان دانشگاه کوئین مری لندن، دانشگاه منچستر، دانشگاه کاردیف و مرکز پزشکی دانشگاه رادبود در نیمیخن هلند، به بررسی پروتئین خاصی بنام H-related protein 4  ، موجود در خون بیماران مبتلا به AMD، پرداختند. آنها دریافتند که میزان این پروتئین در بین بافت های ماکولا که توسط بیماران مبتلا بهAMD ، برای تحقیقات به آنها اهدا شده بود، بالاتر است. ماکولا یا لکه ی زرد یک قسمت بسیار حساس از شبکیه ی چشم است که معمولاً در AMD دچار آسیب می شود. به گفته ی محققان، برآورد میزان پروتئین FHR-4 در خون، می تواند راهی برای تشخیص زودهنگام AMD باشد. آنها توضیح دادند که تشکیل این پروتئین همچنین می تواند برای درمانAMD ، مورد هدف قرار گیرد.

محققان توضیح دادند که پروتئین FHR-4 سیستم کامپلمان[1] را تنظیم می کند و این پروتئین توسط ژن هایی که در یک خوشه ی فشرده در کروموزوم 1 قرار دارند، کد می شود. آنها دریافتند که ژنهایی که مقدار FHR-4 را افزایش می دهند، همچنین مسئول خطر بیشتر برای ابتلا به AMD هستند. مشخص شده است كه AMD معمولاً منشأ ژنتیكی دارد و پروتئین های کامپلمان كلیدی خاصی در ایجاد خطر و پیشرفت آن نقش دارند. در این مطالعه، محققان به ارتباط ژنتیکی این بیماری با غلظت پروتئین FHR-4 موجود در بیماران مبتلا بهAMD  پرداختند. غلظت این پروتئین در افراد دارای مارکرهای ژنتیکی کد کننده ی خانواده ی پروتئین های H، بالاتر بود. محققان توضیح دادند که ژن هایی که پروتئین های H را کد می کنند معمولاً در یک منطقه واحد از ژنوم یافت می شوند. برخی از تغییرات ژنتیکی خاص که ارتباط نزدیکی با AMD دارند نیز در این مطالعه ی جدید ژنومی ذکر شده اند.

محققان دریافتند که تغییر این ژنها که منجر به تولید مقادیر بیشتری از FHR-4 می شود، آبشاری از حوادثی را راه اندازی می کند، که از جمله می توان به فعال شدن سیستم کامپلمان در داخل چشم اشاره کرد که منجر به شروع و پیشرفت AMD می شود. برای این مطالعه، محققان به بررسی 484 بیمار مبتلا به AMD پرداختند و غلظت FHR-4 آنها را با 522 نمونه ی شاهد که از نظر سن با بیماران همسان بودند، مقایسه کردند. بیماران از دو مرکز مختلف ثبت نام شدند.

دکترValentina Cipriani ، یکی از کارشناسان تجزیه و تحلیل داده های آماری از دانشگاهQueen Mary  لندن و عضو کنسرسیوم بین المللیGenomics AMD (IAMDGC) ، در مورد این مطالعه گفت: با درک نقش FHR-4 به عنوان یک مولکول کلیدی جدید درAMD ، مطالعه ما قادر به بازنگری در مورد استعداد ژنتیکی بیماری در منطقه ی فاکتور H شد. این یکی از بنیادی ترین ارتباطهای ژنتیکی کشف شده در زمینه ی بیماریهای پیچیده ی ژنتیکی است. ما امیدواریم که یافته های ما علاقه ی گروه های تحقیقاتی را به بررسی دخالت سیستم کامپلمان درAMD ، با هدف نهایی کشف نقش کل "complementome" در این بیماری جلب کند.

پروفسور بیشاپ از دانشگاه منچستر و مشاور چشم پزشکی در بیمارستان سلطنتی چشم منچستر و یکی از رهبران این مطالعه گفت: یافته های ما در مورد این پروتئین و یافته های ژنتیکی، شواهد قانع کننده ای را در مورد FHR4 به عنوان یک کنترل کننده ی مهم آن قسمت از سیستم ایمنی که بر چشم تأثیر می گذارد، ارائه داد. ما نشان دادیم که افزایش میزان FHR4 در خون به دلیل فاکتورهای ژنتیکی منجر به افزایشFHR4 ، در چشم می شود که به نوبه خود خطر پاسخ سیستم ایمنی کنترل نشده ای که منجر به این بیماری می گردد، را افزایش می دهد. وی افزود: جدا از بهبود درک چگونگی ایجادAMD ، این تحقیق راهی را برای پیش بینی خطر ابتلا به این بیماری با اندازه گیری سطح FHR4 در خون فراهم می کند. همچنین کاهش سطحFHR4  در خون، مسیر جدیدی را برای درمان فراهم می کند تا بتوانیم عملکرد سیستم ایمنی بدن در چشم ها را به حالت نرمال باز گردانیم. از آنجایی که گزینه های درمانی موجود برای AMD محدود هستند، این درک جامع از زیست شناسی AMD، انگیزه ی دانشمندان را برای یافتن راهی برای درمان این بیماری، تقویت می کند.

پروفسور سیمون کلارک، یکی از رهبران این مطالعه گفت: این مطالعه واقعاً یک گام ما را به درک  تاثیر فعال سازی سیستم کامپلمان بر این بیماری نزدیک کرد. تاکنون، نقش پروتئینهای FHR در بیماریها، تنها استنباط شده بود. اما اکنون ما ارتباط مستقیمی را کشف کردیم و هیجان انگیز تر اینکه، یک گام ملموس به شناسایی گروهی از اهداف درمانی بالقوه برای درمان این بیماری ناتوان کننده، نزدیک تر شده ایم.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20200209/Discovery-of-potential-cause-of-age-related-macular-degeneration.aspx